AB liderleri, “Ukrayna ve savunma” konulu olağanüstü zirvede bir araya geldi

Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin liderlerini ABD’deki Donald Trump yönetiminin Ukrayna’daki savaş ve Avrupa’nın güvenliğiyle ilgili yaklaşımından doğan endişeleri ve izlenecek yolu tartışmak üzere bir araya getiren olağanüstü zirve Brüksel’de başladı.

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa’nın daveti üzerine AB liderlerinin yanı sıra Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de zirvenin bir bölümüne katılıyor.

AB Konseyinden yapılan açıklamaya göre, liderler ilk olarak Ukrayna’da “kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışın ön planda olması” amacıyla Ukrayna’ya daha fazla destek sağlamayı görüşecek, kalıcı bir barış için gerekli güvenlik garantilerini ve Avrupa’nın bu amaçla yapabileceği olası katkıları ele alacak.

– Avrupa’nın savunması

AB liderleri, 3 Şubat’ta düzenledikleri ilk savunma konulu zirvedeki istişarelerine dayanarak, Ukrayna bağlamında gelişen yeni durum ışığında Avrupa’nın savunmasını güçlendirmek ve finanse etmek için somut kararlara odaklanacak.

Liderler, AB Komisyonunun AB’nin elindeki tüm mali araçların savunma yeteneklerini güçlendirmek için kullanılmasına ilişkin taslak teklifi “ReArm Europe Planı”nı görüşecek.

Avrupa’nın güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi ihtiyacıyla şekillenen plan, bölgenin yeniden silahlanması planı ile 800 milyar avroluk savunma harcamasını harekete geçirmeyi amaçlıyor.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, zirve girişinde yaptığı açıklamada, planla ilgili şu ifadeleri kullandı:

“Plan, üye ülkelere savunmaya yatırım yapmak için mali alan sağlıyor. Üye ülkelere Ukrayna savunma sanayisine yatırım yapma veya doğrudan Ukrayna’ya transfer edilecek askeri yetenekleri edinme olanağı veriyor. Bu nedenle Avrupa’yı yeniden silahlandırmak ancak aynı zamanda Ukrayna’yı egemenliği ve toprak bütünlüğü için varoluşsal mücadelesinde silahlandırmak da faydalıdır.”

Olağanüstü zirve, ABD Başkanı Trump’ın Oval Ofis’te Zelenskiy ile yaşadığı tartışma ve Kiev’e askeri yardımları askıya alma kararının hemen ardından düzenlenmesi nedeniyle kritik önem taşıyor.

Washington-Kiev hattındaki gerilimin ardından Ukrayna’ya desteğini yineleyen Avrupalı liderler, müzakere masasında da yer almak istiyor.

Avrupa’yı bu görüşmelerin dışında tutmaktan yana olan Trump yönetimi, kıtanın savunmasında asli sorumluluğu da üstlenmelerini istiyor. Buna karşılık elini taşın altına koyma taahhüdünde bulunan AB ülkeleri, halihazırda yalnızca gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYİH) ortalama yüzde 1,9’unu savunmaya ayırıyor. Trump yönetimi ise bu oranın yüzde 5’e çıkarılması gerektiğini ifade ediyor.