Bilgisayar Mühendisleri Odası: “Fiber optik protokolü teknik ve hukuki düzenlemeler yapılmadan onaylanmamalı”

Bilgisayar Mühendisleri Odası Genel Sekreteri Esat Gürhan, Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında imzalanan fiberoptik protokolünün mevcut haliyle, kamu yararını güvence altına alacak teknik ve hukuki düzenlemeler yapılmadan onaylanmaması gerektiğini savundu.

– “Ulusal dijital altyapı meselesi…”

Yönetim kurulu adına açıklama yapan Gürhan, projenin yalnızca bir internet yatırımı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini; bunun eğitimden sağlığa, ekonomiden güvenliğe kadar birçok alanı etkileyecek bir “ulusal dijital altyapı” meselesi olduğunu kaydetti. Gürhan, karar sürecinin şeffaf, bilimsel, katılımcı ve kamu yararını esas alan bir anlayışla yürütülmesi gerektiğini de belirtti. 

–Teknik, hukuki ve ekonomik belirsizlikler

Bilgisayar Mühendisleri Odası’nın teknik ve kurumsal değerlendirmelerine değinen Gürhan, protokol metninin mevcut haliyle teknik, hukuki ve ekonomik açıdan ciddi belirsizlikler içerdiğini öne sürdü.

– “Mülkiyet, erişim ve veri güvenliği net değil” 

Altyapının tek bir yatırımcının kontrolüne geçmesi riski, mülkiyet belirsizlikleri, rekabetin azalması ve uzun vadede kamu yararının zedelenmesi ihtimali olduğunu ileri süren Gürhan, protokolde altyapının mülkiyeti, diğer servis sağlayıcıların eşit koşullarda erişimi, veri güvenliğinin nasıl sağlanacağı, teknik standartlar ile hizmet kalitesinin hangi ölçütlere göre belirleneceğine ilişkin düzenlemelerin açık biçimde yer almadığını söyledi.

Gürhan, yerel mühendis istihdamı, bilgi transferi, afet durumlarında altyapının sürekliliği ve hizmet seviyesi taahhütleri gibi başlıklarda da netlik bulunmadığını; tarifelerin belirlenmesi, devletin gelir payı, yatırım teşvikleri ve piyasa dengeleri konusunda ise belirsizlikler olduğunu ileri sürdü.

Süreç boyunca görüş bildiren hukukçuların değerlendirmelerine atıfta bulunan Gürhan, Meclis’in “Onay Yasa Tasarısı”nın yapısı gereği içerikteki teknik şartlara müdahale edememesinin demokratik denetim açısından tartışma yarattığını aktardı. Gürhan, tasarının eşitlik, rekabet, mülkiyet, vergilendirme ve mali egemenlik ilkeleri bakımından anayasal değerlendirme gerektiren unsurlar içerdiğini ileri sürdü.

– “Paydaş görüşleri dikkate alınmalı” 

Fizibilite ve teknik proje raporlarının şeffaflık gereği kamuoyu ve tüm paydaşlarla paylaşılması gerektiğini de savunan Gürhan, protokolde yer alan kritik maddelerin Başsavcılık, TEL-SEN, İnternet Servis Sağlayıcıları Birliği, Kıbrıs Türk Bilgisayar Mühendisleri Odası, Kıbrıs Türk Elektrik Mühendisleri Odası, Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Kurumu (BTHK) ile Telefon Dairesi gibi ilgili kurumların görüşleri dikkate alınarak Anayasa’ya uygun biçimde yeniden düzenlenmesinin ardından karar alınması gerektiğini kaydetti.

Bilgisayar Mühendisleri Odası’nın teknik değerlendirmesinin projenin tamamen reddedilmesi yönünde olmadığını belirten Gürhan, kamu yararı, ulusal güvenlik ve sürdürülebilir altyapı yönetimini güvence altına alacak düzenlemeler yapılmadan tasarının onaylanmaması gerektiğini yineledi.

(MER/ÖZ)