Bilim insanları çeliğin 10 katı güçlü “Süper ahşap” geliştirdi

ABD merkezli InventWood şirketi, çeliğe göre 10 kata kadar daha yüksek dayanıklılık-ağırlık oranına sahip, aynı zamanda altı kat daha hafif olan yeni bir malzeme geliştirdi. “Süper ahşap” adı verilen bu malzeme, geleneksel ahşabın kimyasal ve fiziksel yapısının yeniden düzenlenmesiyle üretildi.

Şirketin kurucularından malzeme bilimci Liangbing Hu, on yılı aşkın süredir ahşabı yeniden tanımlamak için çalışıyor. Hu, Maryland Üniversitesi’nde yürüttüğü araştırmalar sırasında ahşabı şeffaf hâle getirmeyi bile başarmıştı. Ancak asıl hedefi, dünyadaki en bol biyopolimer olan selülozu güçlendirerek ahşabı çelikle rekabet edebilecek bir malzeme hâline getirmekti.

Çelikten hafif, 10 kat daha güçlü

Hu’nun 2017’de Nature dergisinde yayımlanan çalışması, süper ahşabın temelini oluşturdu. Normal ahşap, özel bir kimyasal banyo ve yüksek sıcaklıkta presleme işlemiyle hücresel düzeyde sıkıştırıldı. Bu süreç sonunda, ahşap “çoğu metalden ve alaşımdan daha yüksek dayanıklılık-ağırlık oranına” ulaştı.

Yıllar süren geliştirme süreci ve 140’tan fazla patentin ardından InventWood, “Superwood”u ticari olarak üretmeye başladı. Şirketin CEO’su Alex Lau, malzemenin görünüm ve dokusunun normal ahşapla aynı olduğunu ancak “neredeyse tüm testlerde çok daha güçlü ve dayanıklı” sonuçlar verdiğini söyledi.

Depreme dayanıklı, çevreye duyarlı

Superwood, Maryland eyaletindeki fabrikada üretiliyor. İlk etapta dış cephe kaplamaları ve zemin döşemelerinde kullanılacak, ilerleyen dönemde mobilya ve iç mekân uygulamalarına da geçilecek. Lau, “Superwood ile yapılan binalar dört kat daha hafif olabilir. Bu da hem deprem direncini artırır hem de inşaatı kolaylaştırır.” dedi.

Malzeme, çelikten yüzde 90 daha az karbon salımıyla üretiliyor. Ayrıca normal ahşaba göre 20 kat daha dayanıklı ve mantar ya da böceklerden etkilenmiyor. Yangına karşı da en yüksek dayanıklılık sınıfında yer alıyor.

Geleceğin yapılarında kullanılabilir

Superwood’un maliyeti hâlen geleneksel ahşaptan yüksek, ancak üretim ölçeği büyüdükçe çelikle rekabet edebilecek seviyeye gelmesi bekleniyor. Lau, “Amacımız ahşaptan ucuz olmak değil, çelikle yarışmak.” ifadelerini kullandı.

Mimar ve yapı çevreleri uzmanı Philip Oldfield ise, güçlü ahşap türlerinin yaygınlaşmasının inşaat sektörünü dönüştürebileceğini belirtti. “Ahşap, üretim süreci itibarıyla çelik ve betona göre çok daha çevreci. Ayrıca karbonu uzun süre depolayabiliyor.” diyen Oldfield, Superwood gibi yeniliklerin şehirlerin karbon ayak izini azaltabileceğini vurguladı.

Uzmanlara göre Superwood, geleceğin gökdelenlerinden mobilyalarına kadar birçok alanda kullanılabilecek çevreci bir devrim niteliğinde.

 (TRT/AK/TUĞ)