BM Güvenlik Konseyi, Trump’ın Gazze planına onay verdi: Uluslararası İstikrar Gücü kurulacak

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Gazze’de Barış Kurulu’nun kurulması ve Uluslararası İstikrar Gücü’nün görev yapmasını öngören ABD tasarısını kabul etti.

BMGK’da yapılan oylamada 13 ülke tasarıya “evet” oyu verirken, Rusya ile Çin tasarıda “çekimser” oy kullandı.

Oylama öncesinde konuşma yapan ABD’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Mike Waltz, söz konusu taslağın Gazze’deki “çatışmaları” sona erdirmek ve “sürdürülebilir” bir barışa ulaşabilmek için çok önemli bir dönemeç olacağını kaydetti.

Waltz, söz konusu tasarının, ABD Başkanı Donald Trump’ın 20 maddelik “Gazze’de barış planına” dayandığını ve bu plana Katar, Mısır, Türkiye, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Pakistan ve Endonezya gibi ülkelerin destek verdiğini anımsattı.

Waltz, “Size soruyorum, en çok etkilenen bölge olan Arap ülkeleri, Müslüman ülkeler, Filistinliler ve İsrailliler bu kararı kabul edebiliyorsa buna kim karşı çıkabilir ki? Bizim oralarda eski bir deyiş vardır. Papa’dan daha Katolik olamazsın.” diye konuştu ve tüm ülkeleri “evet” oyu kullanmaya çağırdı.

Daha sonra yapılan oylamada Rusya ve Çin hariç diğer 13 ülke tasarıya “evet” oyu verdi.

– Rusya ile Çin’den “çekimser” oy

Oylamada “çekimser” oy kullanan Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia, tasarının hukuki konularla ilgili “temel unsurları” dikkate almadığını savundu.

Nebenzia, açıklamasında, “Gazze’nin kontrolünün Filistin yönetimine devredilme zaman çizelgesi, Barış Kurulu ve Ulusal İstikrar Gücü ile ilgili herhangi bir kesinlik bulunmamaktadır. Kabul edilen karar metnine göre, ISF, Ramallah’ın (Filistin Yönetimi) tutumu veya görüşü dikkate alınmaksızın tamamen özerk bir şekilde hareket edebilecek gibi görünmektedir.” diye konuştu.

Nebenzia ayrıca kararın, “Filistinlilerin kendi görüşlerinin dikkate alınmadığı sömürge uygulamalarını, Milletler Cemiyeti’ni ve İngiliz Filistin Mandasını anımsattığını” savundu.

Çin’in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong da benzer endişeleri paylaştı ve kararın “birçok açıdan eksik ve son derece endişe verici” olduğunu belirterek, “birçok kritik konuda belirsiz ve net olmayan” bir karar olduğunu kaydetti.

Cong, “Karar taslağı, Gazze için savaş sonrası yönetim düzenlemelerini özetliyor, ancak Filistin bu taslakta neredeyse hiç görünmüyor ve Filistin’in egemenliği ve mülkiyeti tam olarak yansıtılmıyor.” değerlendirmesini yaptı.

– Guterres tasarının kabulünden memnun

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric de yazılı bir açıklama yaparak, Genel Sekreter Antonio Guterres’in sonuçtan memnun olduğunu belirtti.

Dujarric, açıklamasında, “Güvenlik Konseyi’nin Gazze ile ilgili kararı kabul etmesi, ateşkesin pekiştirilmesi açısından önemli bir adımdır. Genel Sekreter, tüm tarafları bu karara uymaya teşvik etmektedir.” ifadesini kullandı.

– ABD’nin Gazze tasarısı

ABD’nin kamuoyuna yansıyan söz konusu Gazze tasarısında, Başkan Donald Trump’ın 20 maddelik Gazze planı ile Mısır’ın Şarm el-Şeyh kentinde ABD, Türkiye, Katar ve Mısır’ın imzacı olduğu Gazze barış planının önemine dikkat çekilerek, bu çerçevede sürecin devam edeceği belirtildi.

Karar metninde, Gazze’de ateşkesin ilgili tüm taraflarca tamamen uygulanması gerektiğine vurgu yapılarak, uluslararası hukuki statüye sahip “Barış Kurulu” adı verilen yapılanma şemsiyesi altında Gazze’nin yeniden yapılanma ve inşası sürecinin yürütüleceği belirtildi.

Metinde, “Filistin Yönetimi’nin reform programı eksiksiz uygulandıktan ve Gazze’nin yeniden inşası belirli bir noktaya geldikten sonra nihayet Filistin’in kendi kaderini tayin hakkı ve devletleşmeye giden kapsamlı bir yol ortaya çıkabilecektir.” ifadesine yer verildi.

Kabul edilen kararda, Barış Kurulu’nun ve onunla birlikte kurulan diğer uluslararası sivil ve güvenlik varlıklarının yetkisinin 31 Aralık 2027 tarihine kadar süreceği, konseyin ileri bir kararla bu süreyi uzatabileceği belirtildi.

– Uluslararası İstikrar Gücü vurgusu

ABD’nin Gazze tasarısında öne çıkan bir diğer unsur ise Gazze’de faaliyet gösterecek olan Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) oldu.

Metinde, Barış Kurulu’nun ISF’i kurmaya yetkilendirildiği kaydedilerek, “(ISF’e katılacak) Kuvvetler, katılımcı devletler tarafından sağlanacak, Mısır ve İsrail ile yakın istişare içinde çalışacaktır.” ifadesi kullanıldı.

Söz konusu kararda, ISF’in “yeni ve güvenilir Filistin polis gücüyle birlikte” şu alanlarda görev yapacağı bildirildi: Sınır bölgelerinin güvenliğini sağlamak, Gazze’de güvenlik ortamını istikrara kavuşturmak, Gazze Şeridi’nin silahsızlandırılmasını sağlamak (askeri, terör ve yönetim altyapılarının yıkılması ve yeniden inşa edilmesinin engellenmesi, silahların kalıcı olarak devre dışı bırakılması dahil), sivillerin korunması ve insani operasyonlara destek vermek, Filistin polis gücüne destek sağlamak, insani koridorlar konusunda ilgili devletlerle koordinasyon sağlamak.

ISF’in ABD, İsrail ve garantör ülkeler tarafından belirlenen silahsızlandırma standartları ve takvimine uygun olarak Gazze’den çekileceği, bu süreçte ateşkesi gözetleme, istikrarın korunmasına yönelik denetleme görevlerini icra edeceği vurgulandı.

Metinde ayrıca, Gazze’ye insani yardımların BM, Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve Kızılay gibi kuruluşlar aracılığıyla ulaştırılacağı ifade edildi ve Dünya Bankası ve diğer finans kuruluşlarının bölgenin yeniden inşası ve kalkınması sürecinde rol alması gerektiği kaydedildi. ​​​​​