ChatGPT’yi geride bırakan Çin’in yapay zeka uygulaması DeepSeek’e siber saldırı

Çin’in yapay zeka (AI) uygulaması DeepSeek, ChatGPT ve diğer rakiplerini geride bırakarak ABD, İngiltere ve Çin’de Apple cihazlarında en çok indirilen ücretsiz uygulama oldu. Ardından bir siber saldırı nedeniyle yeni kullanıcı kayıtlarını geçici olarak sınırlayacağını açıkladı.

Ocak ayında piyasaya sürülen uygulamanın kısa sürede kazandığı ün, ABD’nin yapay zeka endüstrisinde lideri olduğu yönündeki yaygın inancın sarsılmasına yol açtı.

ABD Başkanı Donald Trump 27 Ocak’ta yaptığı açıklamada, DeepSeek’in ABD’nin teknoloji sektörüne bir uyarı niteliğinde olduğunu söyledi.

DeepSeek’in açık kaynaklı modelinin 6 milyon dolardan daha az bir maliyetle geliştirildiği belirtiliyor. Bu harcama, rakiplerinin harcadığı paraya kıyasla oldukça az.

DeepSeek-R1’in hizmet vermeye başlamasının ardından şirket, ürününün matematik ve kodlama gibi alanlarda ChatGPT üreticisi OpenAI’nin en son modelleriyle “eşit performans” gösterdiğini söyledi.

ChatGPT ve DeepSeek gibi yapay zeka modellerinin ileriye taşınmasında gelişmiş çiplerin önemi büyük. Ancak ABD hükümeti Çin’e satılan gelişmiş çipler üzerindeki kısıtlamalarını 2021’den bu yana artırdı.

Çinli AI geliştiricileri ise çalışmalarına ithal edilen gelişmiş çiplerin düzenli tedariki olmaksızın devam edebilmek adına ellerindekileri birbirleriyle paylaştı; teknolojilerde yeni yaklaşımlar denendi.

Böylelikle eskisinden çok daha az bilgi işlem gücü gerektiren yapay zeka modellerinin ortaya çıkması mümkün oldu. Bu da sektörü alt üst etme potansiyeline sahip daha düşük maliyetle teknoloji üretebilmek anlamına geldi.

ABD merkezli Nvidia, Microsoft ve Meta gibi yapay zeka ile ilgili şirketlerin hisseleri 27 Ocak sabahı düştü ve bu Avrupa hisse fiyatlarını da etkiledi. Trump’ın açıklamarı bu düşüşün ardından geldi.

Hollandalı çip ekipmanı üreticisi ASML’nin hisse fiyatı yüzde 10’dan fazla düşerken, yapay zeka ile ilgili donanım üreten Siemens Energy’nin hisseleri de yüzde 21 oranında değer kaybetti.

City Index’in kıdemli piyasa analisti Fiona Cincotta, “Düşük maliyetli bir fikir planlarda yoktu. Bu, bu yüzden piyasayı biraz şaşırttı” dedi.

Singapur merkezli teknoloji sermayesi danışmanı Vey-Sern Ling de BBC’ye yaptığı açıklamada bunun “tüm AI tedarik zincirinde yatırımları rayından çıkarabileceğini” söyledi.

Öte yandan geçen hafta, ABD’li teknoloji firmaları ve yabancı yatırımcılardan oluşan bir konsorsiyum, Texas’ta yapay zeka altyapısına 500 milyar dolar yatıran The Stargate Project isimli şirketi duyurdu.

DeepSeek’i kim kurdu?

Şirket 2023 yılında Liang Wenfeng tarafından Çin’in güneydoğusundaki Hangzhou kentinde kuruldu.

Bilgi ve elektronik mühendisliği mezunu olan 40 yaşındaki Liang, DeepSeek’i destekleyen serbest yatırım fonunu da kurdu.

Liang’ın ülke dışında şu anda Çin’e ihracatı yasak olan Nvida A100 çiplerinden oluşan bir depo oluşturduğu söyleniyor.

Uzmanlar, bu deponun, bu çipleri hala ithal edilebilen daha ucuz, daha düşük kaliteli çiplerle eşleştirerek DeepSeek’i başlatmasına yol açtığına inanıyor.

Kısa süre önce sektör uzmanları ve Çin Başbakanı Li Qiang ile bir toplantıya da katılan Liang, Temmuz 2024’te The China Academy’ye verdiği bir röportajda, yapay zeka modelinin önceki versiyonuna verilen tepkiye şaşırdığını söyledi ve “Fiyatlandırmanın bu kadar hassas bir konu olmasını beklemiyorduk” sözlerini ekledi.

Liang, “Biz sadece kendi hızımızı takip ediyor, maliyetleri hesaplıyor ve fiyatları buna göre belirliyorduk” dedi.