Çin emeklilik yaşını 1950’lerden bu yana ilk kez yükseltiyor

Dünyadaki en düşük emeklilik yaşına sahip ülkeler arasında yer alan Çin, yaşlanan nüfusu ve azalan emeklilik bütçesi nedeniyle 1950’lerden bu yana ilk kez emeklilik yaşını kademeli olarak yükseltecek.

Ülkenin en üst düzey yasama organı, mavi yakalı işlerde çalışan kadınlar için yasal emeklilik yaşının 50’den 55’e ve beyaz yakalı işlerde çalışan kadınlar için 55’ten 58’e yükseltilmesi önerilerini onayladı.

Erkeklerin emeklilik yaşı ise 60’tan 63’e çıkarılacak.

Çin devlet medyası, dün kabul edilen plana göre, değişikliğin 1 Ocak 2025’ten itibaren başlayacağını ve önümüzdeki 15 yıl boyunca her birkaç ayda bir doğum tarihlerine göre emeklilik yaşlarının yükseltileceğini aktardı.

Devlet haber ajansı Xinhua’nın haberine göre, yasal emeklilik yaşından önce emekli olmaya izin verilmeyecek, ancak çalışanlar emekliliklerini en fazla üç yıl geciktirebilecek.

2030 yılından itibaren çalışanların emekli maaşı alabilmeleri için sosyal güvenlik sistemine daha fazla katkı yapmaları gerekecek. 2039 yılına kadar da emekli maaşlarını alabilmek için 20 yıllık primlerini tamamlamaları gerekecek.

Çin Sosyal Bilimler Akademisi, 2019 yılında ülkenin ana devlet emeklilik fonunun 2035 yılına kadar tükeneceğini söyledi. Bu, Çin ekonomisini sert bir şekilde etkileyen Covid-19 salgınından önceki bir tahmindi.

Xinhua’nın haberine göre emeklilik yaşını yükseltme ve emeklilik politikasını düzenleme planı “Çin’deki ortalama yaşam süresi, sağlık koşulları, nüfus yapısı, eğitim düzeyi ve işgücü arzına ilişkin kapsamlı bir değerlendirmeye” dayanıyor.

Ancak duyuru ülkedeki sosyal medyada bazı kuşkulara ve hoşnutsuzluklara yol açtı.

Çin sosyal medya sitesi Weibo’da bir kullanıcı “Önümüzdeki 10 yıl içinde, emekliliğimizi 80 yaşına kadar erteleyecek başka bir yasa tasarısı olacak” diye yazdı.

Bazıları da bunun beklendiğini ifade etti. Bir kullanıcı, “Çoğu Avrupa ülkesinde erkekler 65 ya da 67 yaşında emekli olurken, kadınlar 60 yaşında emekli oluyor. Bizim ülkemizde de trend bu olacak” diye yazdı.

Çin’in devasa nüfusu, doğum oranının düşmeye devam etmesi nedeniyle 2023 yılında üst üste ikinci kez azaldı.

Yetkililer bu yılın başlarında ortalama yaşam beklentisinin 78.2 yıla yükseldiğini söyledi.

-Demografik kriz

Çin’in yavaşlayan ekonomisi, azalan devlet yardımları ve on yıllardır süren tek çocuk politikasının ülkede bir demografik kriz yarattığı belirtiliyor. Çin’in emeklilik fonları tükeniyor ve ülkenin artan yaşlı nüfusuna bakacak yeterli fonu oluşturmak için zamanı azalıyor. Önümüzdeki on yıl içinde, şu anda 50 ila 60 yaşlarında olan yaklaşık 300 milyon kişi Çin işgücünden ayrılacak. Bu, ülkenin en büyük yaş grubu ve neredeyse ABD nüfusuna eşit.

Birleşmiş Milletler 2023 ortasında Hindistan’ın nüfusunun Çin’i geçeceğini belirtmişti.

BM Dünya Nüfus Gösterge Tablosu’na göre Hindistan’ın nüfusunun 1 milyar 428 milyona ulaşması, Çin’in ise 1 milyar 425 milyonda kalması öngörülüyordu.

2022’de Çin’in nüfusu 62 yıl sonra ilk kez azalma kaydetti.

(BBC/ÖZ)