Engellilerin fiziksel erişim, eğitim, istihdam, sağlık hizmetleri ve sosyal katılım gibi alanlardaki sorunlarına dikkat çekildi

Engellilerin fiziksel erişim, eğitim, istihdam, sağlık hizmetleri ve sosyal katılım gibi alanlardaki sorunlarına dikkat çekildi; temel insan haklarına engellenmeden, tam ve dolaysız erişim talepleri dile getirildi.

Engelli bireylerin yaşadığı “isdihdam sorunu” ile “yoksulluk çektiklerine” işaret edilerek, engellilerin “iş ve aş” istediğine de  vurgu yapıldı.

Kıbrıs Türk Engelliler Federasyonu, 3 Aralık Dünya Engelliler Dayanışma Günü dolayısıyla basın toplantısı düzenledi. Basın toplantısında Yücetürk, Engelli Aileleri Dayanışma Derneği Başkanı Refia Arı, Kıbrıs Türk Zihinsel Engelliler Derneği Başkanı Melek Çaluda ve Umut Otizm Derneği Başkanı Mustafa Özerdem konuştu.

-Yücetürk: “En büyük sorunlardan biri Engelli Dairesi’nin bulunmaması”

Kıbrıs Türk Engelliler Federasyonu Başkanı Derviş Yücetürk, engellilerin fiziksel erişim, eğitim, istihdam, sağlık hizmetleri ve sosyal katılım alanlarında sıkıntılar yaşadığına dikkat çekti; engellilerin “iş ve aş” istediğini dile getirdi.  Yücetürk, “Sadece bugün değil, engellilerle ilgili her gün aynı duyarlılık gerekiyor.” dedi.

KKTC’de engellilerle ilgili sorunların büyük olduğunu belirten Yücetürk,  günün kendileri için çok anlam taşıdığını dile getirdi.

“Sadece bugün değil, engellilerle ilgili her gün aynı duyarlılık olması gerekiyor.” diyen Yücetürk, 14 maddelik istem paketine değinerek, sorunlarını aktardı.

Yücetürk, en büyük sorunlardan birinin Engelli Dairesi’nin bulunmaması olduğunu belirterek, dairenin açılmamasından hükümeti sorumlu tuttu. Engellileri Koruma, Rehabilite ve İstihdam Yasası çerçevesinde “iş koşulları, nakdi yardımlar ve istihdam tüzüklerinin” çıktığını anımsatan Yücetürk, yasa gereği tüzüklerin bugüne kadar tatminkar düzeyde bir işlev kazanamadığını savundu.

Engellilerle  yeterli  istihdam olanağı sağlanmadığını ileri süren Yücetürk, hükümeti  eleştirdi; “İstihdama ihtiyacı olan insanlarımız var. 50 kişilik listemizden sadece iki kişi istihdam edildi.” dedi ve  sitemlerini dile getirdi. Nakdi yardımlar konusundaki sıkıntılarını da aktaran Yücetürk, günün koşullarında nakdi yardımların çok az olduğunu belirterek, iyileştirilmesini istedi.

Yücetürk, istihdamın kendileri için çok önemli olduğunu ve kendilerini en çok rahatsız eden konunun istihdam olduğunu dile getirdi.

Engelsiz Yaşam Evi’nin yatılı bölümünün açılmasını istediklerini ancak  tam hizmet vermediğini savunduğu  günübirlik hizmet veren rehabilitasyon bölümünün açıldığını kaydeden Yücetürk, yatılı bölümün bir an önce açılmasını talep etti. Yücetürk, “Bizim için en acil olan o bölümdür. Annesi ve babası olmayan ve ortada kalan 30 engellimiz var.” diye konuştu.  Yücetürk, Engelsiz Yaşam Evi’nin Teşkilat ve Personel Yasalarının meclisten geçmediğine de dikkat çekti.

Ulaşım ve altyapı konularındaki sorunlara da değinen Yücetürk, belediyelere yönelik eleştirilerde bulundu.

– Arı: “Engelliler iş bulamıyor”

Engelli Aileleri Dayanışma Derneği Başkanı Refia Arı da, ülkede engelli bireylerin; fiziksel erişim, eğitim, istihdam, sağlık hizmetleri ve sosyal katılım gibi alanlarda önlerine konan engelleri  aşamaz durumda olduğunu dile getirdi.  Arı, engellilerin temel insan hakları olan eğitim, istihdam, ulaşım ve sağlık haklarına engellenmeden, tam ve dolaysız erişim talep ettiğine dikkat çekti.

Çalışma yaşamına katılmak isteyen engellilerin iş bulamadığını belirten Arı, “Kamuda ve özel sektörde engelli kotasının artırılması devletin; çevresel ulaşım hakkı çerçevesinde, engellilerin sokak ve caddelerde ulaşımını sorunsuz sağlayacak altyapıyı kurmak belediyelerin görevidir.” dedi. 

Engelli bireylerin eşit istihdam fırsatlarına ulaşmakta güçlük çektiğini belirten Arı, “Bu alanda şu ana kadar elde edilen kazanımların sınırlı olması hem söz konusu bireyler hem de toplumun  bütünü için yadsınamayacak maliyetler yaratıyor.” dedi.

Ekonomiye sınırlı katılımın bir sonucu olarak engelli bireylerin daha çok yoksulluk çektiğini söyleyen Arı, engelli ödemelerin en az asgari ücret düzeyinde olması gerektiğini de ifade etti.  Arı, engelli bireyler ile engelli ailelerinin; gıda güvenliği, barınma, sağlık hizmetlerine erişim gibi alanlarda toplumun diğer kesimlerine göre daha fazla yoksunluk yaşadığını söyledi.

Arı, yıllarca süren çabalar sonucu açılan Engelsiz Yaşamevi’nin kuruluş amacına uygun olarak  işler hale getirilmesinin en büyük dilekleri olduğunu da aktardı.

– Çaluda: “Sorunlar her yıl artıyor”

Kıbrıs Türk Zihinsel Engelliler Derneği Başkanı Melek Çaluda da down sendromlu bir çocuğunu olduğunu belirterek,  sorunların her yıl arttığına dikkat çekti; sıkıntıları kendinin de birebir yaşadığını söyledi.

Özel gereksinimli çocukları olan ailelerin çok sorunlar yaşadığını dile getiren Çaluda, aile danışmanlığının önemine vurgu yaptı. Aile Danışmanlık Hizmetleri’nin kurulması için yıllardır çok çaba sarf ettiğini belirten Çaluda, böyle bir merkezin kurulmasıyla ilgili bugün gelen bir haberin kendilerini sevindirdiğini ifade etti.

Çaluda Engelsiz Yaşam Evi ve Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesiyle ilgili  bilgi ve görüşlerini de aktardı.

Özel Eğitim Yasası’nın geçtiğini ancak mevzuata uygun tüzüklerin uygulanamadığını savunan Çaluda, “Yasalar geçmesine rağmen uygulanamıyor.” dedi.

-Özerdem: “Devlet engelli bireylerine gösterdiği saygı ve değer kadar güçlü”

Umut Otizm Derneği Başkanı Mustafa Özerdem de, bir devletin “engelli bireylerine gösterdiği saygı ve değer kadar” güçlü olduğunu ancak devletin bu konuda sınıfta kaldığını savundu. Özerdem diğer yandan toplumun  engelli bireylerle ilgili bilincinin çok yüksek olduğunu,  bu konuda kendini geliştirmiş olduğunu ekledi.

Engellilerin sorunlarına değinen Özerdem, “Herhangi bir bakanlık sadece müdürlerine birer görev verse, bugün engellilerin sorunlarını aşacak kadar güçlü bir kadroya sahip olunur.” dedi.

Aşılamayacak bir engel olmadığını vurgulayan Özerdem, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı’nın birçok konuda adımlar attığını ancak adımların doğru bir şekilde yönetilemediğini ileri sürdü.

Bu konunun Meclis’te de partiler üstü olması gerektiğin kaydeden Özerdem, “Engellimizin daha rahat, huzurlu ve birçok şeye daha erişebiliceği bir düzen yaratılmalı.” ifadesini kulandı.

Haber ve fotoğraf: Mehmet Kara