Grönland Başbakanı Mute Egede, Danimarka’dan bağımsızlık için bastırıyor

Grönland Başbakanı Mute Egede, yeni yıl konuşmasında Danimarka’dan bağımsızlık arzusunu vurgulayarak, adanın geleceğine ilişkin söylemde önemli bir değişikliğe gitti.

Egede, ABD’de başkan seçilen Donald Trump’ın Grönland’a “sahip olma ve kontrol etme” arzusunu dile getirdiği açıklamalarının ardından yaptığı konuşmada, Grönland’ın diğer ülkelerle işbirliğini güçlendirme arzusunu da dile getirildi.

“Tarih ve mevcut koşullar, Danimarka Krallığı ile işbirliğimizin tam bir eşitlik yaratmayı başaramadığını göstermiştir” diyen Egede şunları söyledi: “Artık ülkemiz için bir sonraki adımı atma zamanı gelmiştir. Dünyadaki diğer ülkeler gibi, sömürgeciliğin prangaları olarak tanımlayabileceğimiz işbirliğinin önündeki engelleri kaldırmak için çalışmalı ve ilerlemeliyiz.”

Grönland Başbakanı, “Kiminle yakın işbirliği yapacağımız ve ticaret ortaklarımızın kimler olacağı konusunda da kendimizin bir adım atmasının ve geleceğimizi şekillendirmemizin zamanı geldi” dedi.

Danimarka’ya bağlı özerk bölge olan Grönland’daki bağımsızlık hareketi, 1960’larda başlatılan istemsiz doğum kontrol kampanyası da dahil olmak üzere 20. yüzyılda Danimarkalı yetkililer tarafından yapılan suiistimallerin ortaya çıkması nedeniyle son yıllarda güç kazandı.

Grönland, 1953 yılına kadar Danimarka’nın bir sömürgesiydi ancak şu anda Danimarka’nın kendi kendini yöneten bir bölgesi ve 2009 yılında yapılan bir oylamayla bağımsızlık talebinde bulunma hakkını elde etti. Grönland hükümeti, 2023 yılında ilk anayasa taslağını sundu.

Bağımsızlığa karar vermenin Grönland halkına bağlı olduğunu vurgulayan Egede, oylamanın ne zaman yapılabileceğini söylemedi.

Grönland’ın 57 binlik nüfusunun çoğunluğu bağımsızlığı destekliyor. Bunun ne zaman olacağı ve yaşam standartları üzerindeki potansiyel etkileri konusunda ise bölünme var.

Grönland hükümeti, Trump’ın adayı satın alma tekliflerini 2019’da ve geçen yıl olmak üzere iki kez reddetmişti. Egede “Grönland bizimdir. Biz satılık değiliz ve asla satılık olmayacağız” demişti.

Yeni yıl konuşmasında bağımsızlık vurgusu yapan Egede, Trump’a ya da ABD’ye değinmedi.

Grönland’ın başkenti Nuuk, New York’a Danimarka’nın başkenti Kopenhag’dan daha yakın.

Maden, petrol ve doğal gaz kaynaklarının zenginliğine rağmen Grönland ekonomisi kırılgan ve büyük ölçüde balıkçılığa dayanıyor ve Danimarka’dan gelen yıllık hibelerle ayakta duruyor.

Grönland’da 6 Nisan’dan önce parlamento seçimleri yapılacak.

(VOA/AN/GÜL)