Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin eski başkanlarından Vasiliu hayatını kaybetti

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin eski başkanlarından Yorgo Vasiliu, 94 yaşında hayatını kaybetti.

1988-1993 yılları arasında başkanlık yapan Vasiliu, 6 Ocak’tan bu yana solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle hastanede tedavi görüyordu.

– Vasiliu kimdir?

Yorgo Vasiliu, 20 Mayıs 1931 yılında Mağusa’da doğdu. Yurt dışında üniversite eğitimini tamamlamasının ardından 1962 yılında, bir süre çalıştığı İngiltere’den Kıbrıs’a döndü. “Orta Doğu Araştırma Merkezi’ni” (KEMA) kurmasının ardından siyasete yöneldi.

Vasiliu, 1988’de bağımsız aday olarak girdiği seçimleri AKEL’in desteğiyle kazanarak, Makarios ve Kaprianu’nun ardından başkanlık koltuğuna oturan üçüncü Rum lider oldu.

1993 yılına kadar sürdürdüğü başkanlık görevi sırasında Vasiliu ile merhum Cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş ile birçok kez müzakere masasında karşı karşıya geldi.   Bu görüşmelerin bazıları Birleşmiş Milletler Genel Sekreterleri Perez de Cuellar ve Butros Gali’nin arabuluculuğunda gerçekleşti.

Yorgo Vasiliu ile KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş arasında 1988 Eylülü’nden 1989 yazına kadar toplam 100 saat süren ikili görüşmeler dizisi gerçekleşti. Bu görüşmelerin ardından Denktaş ve Vasiliu 1990 yılının Şubat ayında New York’ta tekrar biraraya geldi. Ancak bu görüşmeler başarısızlıkla sonuçlandı.

1992 yılında, göreve gelen yeni BM Genel Sekreteri Butros Gali, Haziran ayında Denktaş ve Vasiliu’yu New York’ta biraraya getirdi. 1. tur görüşmelerde Genel Sekreter, Türk tarafına yüzde 28.2 oranında bir toprak bırakan bir harita ortaya koydu. Güzelyurt bölgesinin de Rumlara verilmesini öngören bu haritayı reddeden Denktaş, en fazla yüzde 29 (+) oranına inebileceğini belirtti. 15 Temmuz’da başlayan 2. turda ise Butros Gali, ‘Fikirler Dizisi’ olarak anılan çözüm planını taraflara sundu.

26 Ekim 1992’de başlayan 3. tur görüşmeler iki hafta sürdü. Bu görüşmelerin sonunda, tarafların temel konularda büyük görüş ayrılıkları içinde olduğu, bu yüzden ‘görüşlerin yakınlaştırılması’ çabalarından vazgeçildiği bildirildi.

Vasiliu, 1993 yılında Glafkos Kliridis karşısında yine AKEL’in desteğiyle bağımsız aday olarak katıldığı başkanlık seçimlerini ise kaybetti.

Seçimleri kaybetmesinin ardından “Özgür Demokratlar Hareketi’ni (KED)” kuran ve bu hareket bünyesindeyken milletvekili seçilerek 1996-1999 yılları arasında bu görevi sürdüren Vasiliu, söz konusu hareketin bir başka hareketle birleşmesiyle “Birleşik Demokratlar Partisi’ni” (EDİ) de kurmuş oldu.

– Vasiliu 2018’de TAK’a konuşmuştu

Vasiliu, Kıbrıs müzakerelerinin 50’nci yıldönümü nedeniyle Türk Ajansı-Kıbrıs’a (TAK) yaptığı değerlendirmede “Bir müzakerede biri ya da öbürü suçlu demek her zaman kolaydır. Ancak sorumluluk her ikisine de aittir. Bu kesin” demişti.

“Kıbrıs çözümsüz cehennem, çözüm ile cennet olabilir” diyen Vasiliu,  “1993’te seçimi kazanıp devam edebilseydim çözüme ulaşacağımıza inanıyordum ancak ben seçimleri kaybettim ve orada kaldı.” Şeklinde konuşmuştu.

Kıbrıs sorunu ve ekonomi konularında birçok araştırma ve kitaba da imza atan Vasiliu evli ve üç çocuk babasıydı.