Türkiye, COP31’in dönem başkanı ve ev sahibi oldu

Brezilya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 30. Taraflar Konferansı’nda (COP30) Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un başkanlığında yürütülen müzakereler sonucunda gelecek yıl düzenlenecek COP31 Taraflar Konferansı’nın, Türkiye’nin ev sahipliği ve başkanlığında yapılmasına karar verildi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 30. Taraflar Konferansı’nın (COP30) Brezilya’nın Belem kentinde sona erdiği bildirildi.

Türkiye’nin 2022’de başkanlık adaylığını açıklamasıyla başlayan diplomasi trafiğinin, bu hafta Belem’de 5 gün boyunca devam eden müzakereler sonrasında başarıyla sonuçlandığı kaydedilen açıklamada, COP31 Taraflar Konferansı’nın gelecek yıl Türkiye’de yapılması ve COP31 Başkanlığını Türkiye’nin üstlenmesi, müzakere başkanlığını ise Avustralya’nın yürütmesi konusunda tüm tarafların arasında uzlaşma sağladığı ifade edildi.

Pre-COP’un ise Pasifik ülkelerinin birinde yapılması yönünde karara varıldığı aktarılan açıklamada, uzlaşma metninin Türkiye’nin de arasında olduğu BM çatısı altındaki “Batı Avrupa ve Diğerleri” (WEOG) grubunda kabul edildiği belirtildi.

Türkiye’nin, “hiçbir ülkenin geride bırakılmayacağı daha adil ve kapsayıcı bir diplomasi” hedefiyle ev sahipliğini elde ettiği ifade edilen açıklamada, Türkiye’nin tarihi bir başarı gösterdiği, iklim değişikliği ile mücadelede BM’nin en önemli organizasyonu olan COP’a ilk kez ev sahipliği yapacağı ve 196 ülkenin liderlerini Türkiye’de buluşturacağı bildirildi.

– COP31 Liderler Zirvesi’nin İstanbul’da yapılması planlanıyor

Açıklamada, bundan sonraki süreçte ise COP31 organizasyonun hangi ilde yapılacağının netleştirileceği kaydedildi.

Bakan Kurum’un daha önce verdiği demeçlerde, Türkiye’nin COP31’i Antalya’da düzenlemeyi hedeflediğini belirttiği anımsatılan açıklamada, Antalya’nın hem ulaşım hem de konaklama seçenekleriyle öne çıktığı ve daha önce G20 Zirvesi’ne de başarıyla ev sahipliği yaptığı vurgulandı.

Açıklamada, COP31’in Liderler Zirvesi’nin ise İstanbul’da yapılmasının planlandığı bildirildi.

– İklim krizinin küresel etkilerine karşı ortak mücadele

Açıklamada, Bakan Kurum’un Genel Kurul’da yaptığı konuşmalara da yer verildi.

Müzakerelerde, tarihi bağlarla şekillenen Türk-Anzak dostluğuna atıfta bulunulduğu belirtilen açıklamada, Bakan Kurum’un Çanakkale’de temeli atılan bu ruhla iklim krizinin küresel etkilerine karşı ortak mücadele verilebileceğine dikkati çektiği kaydedildi.

Bakan Kurum, Türkiye’nin, Akdeniz havzasında yer alması nedeniyle iklim değişikliğinin etkilerini derinden yaşayan ülkelerden biri olduğunu belirterek, gelişmiş diğer ülkelerle kıyaslandığında, iklim değişikliğinde tarihsel sorumluluğu çok daha az olsa da Türkiye’nin kararlı iklim eylemlerini hayata geçirdiğini bildirdi.

İklim değişikliği ile mücadelede küresel aktörlerinden birinin Türkiye olduğunu ifade eden Bakan Kurum, Türkiye’nin bu deneyimlerini paylaşma ve çok taraflı iklim diplomasisinde liderlik etmeye hazır olduğunu kaydetti.

Bakan Kurum, Türkiye’nin İklim Kanunu, Sıfır Atık Hareketi, döngüsel ekonomi modelleri ve yenilenebilir enerji kaynağı çeşitliliğiyle 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi’ne kararlılıkla yürüdüğünü ve bu alanda örnek olduğunu bildirdi.

– COP Nedir?

Her yıl 197 ülkenin katılımıyla düzenlenen COP toplantısında, ülkelerin sera gazı azaltım hedefleri, uyum politikaları, iklim finansmanı, kayıp-zarar mekanizmaları ve karbon piyasalarının kuralları belirleniyor.

BM nezdinde düzenlenen “Taraflar Konferansı”nda (COP) “Taraflar” tanımı 1992 yılında ilk BM İklim Anlaşması’na imza atan ülkeleri ifade ediyor.

Bu kapsamda, COP, 1992 tarihli Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (BMİDÇS) en üst karar organı olarak, küresel iklim kriziyle mücadele mekanizmalarının belirlenmesinde önemli bir rol oynuyor.

Sözleşmeye taraf olan ülkeleri bir araya getiren bu zirvelerin ilki, 1995’te Almanya’nın Berlin kentinde düzenlendi.

– COP’ta ev sahipliği süreci nasıl belirleniyor

COP’ta ev sahiplerinin belirlenmesi için aday ülkeler arasında uzlaşma sağlanması gerekiyor. Bunun için de aday ülkelerin kendi aralarında anlaşmaları bekleniyor.

Herhangi bir taraf ülke tarafından resmi bir itiraz yapılmadığında mutabakat sağlanmış kabul ediliyor. Aksi takdirde zirve, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin merkezi olan Almanya’nın Bonn kentinde yapılıyor.

Her yıl düzenlenen COP zirvesinin ev sahipliği, BM’de 5 bölgeye ayrılıyor. Zirveye geçen yıl Doğu Avrupa grubundaki Azerbaycan ev sahipliği yaptı. Bu yılki zirvenin ev sahibi ise Latin Amerika ve Karayipler Grubu’ndan Brezilya oldu.

2026’da da ev sahipliği sırası ise Türkiye’nin de dahil olduğu “Batı Avrupa ve Diğerleri” (WEOG) grubundaydı.