Ombudsman Varol: “Maliye Bakanlığı, kredi kartı harcama iadelerini yasalara uygun sürede yapmayarak hatalı davrandı"

Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) İlkan Varol, Maliye Bakanlığı'nın, kredi kartı ve banka kartı ile yapılan harcamalara yönelik iadeleri üç aylık dönemler çerçevesinde yapmamasının, hak sahibi kişilerin mağdur edilmesine sebebiyet verdiğini ve hatalı davrandığını belirtti.

Varol, idarenin, hukuka bağlılığı ilkesi gereği yasalarda belirtilen hükümlere titizlikle uyması gerektiğini vurguladı.

Varol, idarenin temel görevinin; kendisine iletilen başvuruları İyi İdare Yasası kapsamında değerlendirmesi ve buna uygun şekilde cevap vermesi olduğunu, buna ilaveten KKTC Anayasası’nın 76’ıncı maddesinde de vatandaşların dilekçe hakkını güvence altına aldığını belirterek, konu ile ilgili dilekçelere de cevap verilmemesinin hatalı olduğunu belirtti.

Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) İlkan Varol, Erkan Okandan adlı vatandaşın, kredi kartı ve banka kartı ile yapılan harcamaların iadelerinin “33/2019 sayılı Kredi Kartı ve Banka Kartı ile Yapılan Perakende Mal ve Hizmet Alımlarına İade Yapılması Yasası” uyarınca üç aylık dönemler çerçevesinde yapılması gerektiğini ancak “söz konusu iadelerin yapılmasında aksaklıklar yaşandığını ve kendi de dahil olmak üzere vatandaşların mağduriyet yaşadığını, konu ile ilgili  Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı’na yapmış olduğu 26 Şubat 2025 ve 7 Nisan 2025 tarihli dilekçelerine cevap alamadığını” iddia ederek, konunun daire tarafından soruşturulmasını talep ettiğini kaydetti.

Varol, yapılan başvuru üzerine konunun “38/1996 sayılı Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Yasası” kuralları çerçevesinde incelendiğini ve rapor hazırlandığını belirtti.  

Varol, başvuru ile ilgili görüşü alınmak üzere Maliye Bakanlığı ile gerekli yazışmaların yapıldığını ve yapılan soruşturmada, 2019 yılında yürürlüğe giren Kredi Kartı ve Banka Kartı ile Yapılan Perakende Mal ve Hizmet Alımlarına İade Yapılması Yasası’nda iadelerin aylık yapılacağı şeklinde düzenleme olduğu, 2019 yılından 2023 yılına kadar geçen sürede aylık olarak yapılması gereken iadelerin hiç yapılmadığının tespit edildiğini kaydetti.

Konunun çeşitli basın yayın organlarında dile getirilmesinin ardından 2023 yılında 33/2019 sayılı Kredi Kartı ve Banka Kartı ile Yapılan Perakende Mal ve Hizmet Alımlarına İade Yapılması Yasası’nda değişiklikler yapıldığını ve söz konusu iadelerin, üç aylık dönemler çerçevesinde yapılmasının düzenlendiğini belirten Varol, ancak Maliye Bakanlığı’nın söz konusu iadeleri yine yapmadığını belirtti.

Konunun, 2024 yılında Kıbrıs Türk Amme Memurları Sendikası tarafından mahkemeye taşındığını, iadelerin yapılmaya başlanması akabinde ise davanın geri çekildiğini belirten Varol, “KKTC Maliye Bakanlığı Genel Koordinatörü, iadelerin üç aylık dönemler çerçevesinde düzenli yapılıp yapılmadığına ilişkin sorumuza net bir yanıt verememiştir. Ancak Sayın Okandan’ın Maliye Bakanlığı’na yapmış olduğu 26 Şubat 2025 tarihli başvurusundan da anlaşılacağı üzere, söz konusu iadelerin Yasanın öngördüğü şekilde üç aylık dönemler çerçevesinde yapılmadığı açıktır” ifadelerini kullandı ve Maliye Bakanlığı’nın yasada belirtilen sürede iadeleri ödemeyerek, 27/2013 sayılı İyi İdare Yasası’nın 5’inci maddesi olan hukuka uygun davranma yükümlülüğünü yerine getirmediğini dile getirdi.

İlkan Varol, Erkan Okandan’ın diğer iddiasının ise “KKTC Maliye Bakanlığı’na yapmış olduğu 26 Şubat 2025 ve 7 Nisan 2025 tarihli dilekçelerine cevap verilmediği” yönünde olduğunu belirterek, bu konuda da Maliye Bakanı Genel Koordinatörü ile gerekli yazışmaların yapıldığını ve alınan cevaplar çerçevesinde Maliye Bakanlığı’nın şekil şartlarını yerine getirmeyerek hatalı davrandığını ve ilgili amir hükümleri ihlal ettiğinin görüldüğünü kaydetti.

İdarenin temel görevinin, kendisine iletilen başvuruları başvuru sahibinin belirttiği mevzuata göre değil, talebin gerçek içeriğine ve amacına göre değerlendirmek olduğunu ifade eden Varol, şunları kaydetti:

“Başvuruda talep edilen bilgi niteliği itibarıyla İyi İdare Yasası Kapsamında değerlendirmeyi gerektiriyorsa, idarenin bu başvuruyu bu çerçevede ele alması gerekmekteydi. Dolayısı ile Sayın Okandan’ın özellikle 7 Nisan 2025 tarihli dilekçesinin içeriği ve amacı dikkate alındığında, başvuru İyi İdare Yasası kapsamında değerlendirilmeli ve buna uygun şekilde cevap verilmeliydi. İlaveten KKTC Anayasası’nın 76’ıncı maddesinde vatandaşların dilekçe hakkı güvence altına alınmıştır.

Netice olarak Maliye Bakanlığı’nın Sayın Okandan’ın her iki dilekçesine cevap vermeyerek ilgili mevzuata aykırı davranmıştır.      

İlgili mevzuat, kredi kartı ve banka kartı ile yapılan harcamalara iadelerin üç aylık dönemler çerçevesinde yapılmaması kredi kartı ve banka kartı ile harcama yapan ve bu Yasaya göre hak sahibi olan kişilerin mağdur edilmesine sebebiyet vermiştir. İdarenin hukuka bağlılığı ilkesi gereği Yasalarda belirtilen hükümlere titizlikle uyması gerekmektedir. 

İdarenin temel görevi, kendisine iletilen başvuruları başvuru sahibinin belirttiği mevzuata göre değil, talebin gerçek içeriğine ve amacına göre değerlendirmektir. Başvuruda talep edilen bilgi niteliği itibarıyla İyi İdare Yasası Kapsamında değerlendirmeyi gerektiriyorsa, idarenin bu başvuruyu bu çerçevede ele alması gerekmektedir. 

Dolayısı ile Sayın Okandan’ın özellikle 7 Nisan 2025 tarihli dilekçesinin içeriği ve amacı dikkate alındığında, başvuru İyi İdare Yasası kapsamında değerlendirilmeli ve buna uygun şekilde cevap verilmeliydi.

İlaveten KKTC Anayasası’nın 76’ncı maddesinde vatandaşların dilekçe hakkı güvence altına alınmıştır. Bu bağlamda, KKTC Maliye Bakanlığı’nın Sayın Okandan’ın dilekçelerine cevap vermeyerek hatalı davranmıştır.”

(EMR/ÖK)